In de afgelopen jaren hebben we als SP veel klachten ontvangen over re-integratiebureaus. In 2008 is er landelijk een meldpunt geopend waarbij deelnemers naar hun ervaringen werd gevraagd. Van de ruim 200 meldingen waren er slechts 4 positief. Veruit de meeste meldingen hadden betrekking op de slechte kwaliteit van de re-integratietrajecten.
Ook in Breda krijgt de SP regelmatig klachten over re-integratietrajecten. We hebben ook al vaker vragen aan het College gesteld over de resultaten van re-integratiebureaus. Nog steeds is het niet duidelijk hoe groot de daadwerkelijke structurele uitstroom naar een vaste baan is. De gemeente registreert immers alleen de eerste uitstroom en weet niet of iemand na een halfjaar nog steeds een baan heeft.
Sinds de introductie van de marktwerking in de re-integratiesector is in Nederland ruim € 7,7 miljard uitgegeven aan re-integratietrajecten. Hoeveel mensen hiermee structureel aan het werk zijn geholpen en hoeveel dit dan per persoon heeft gekost is volstrekt onduidelijk.
In Breda hebben we diverse klachten gekregen over het bedrijf Sagenn. Sagenn is een combinatie van een re-integratiebedrijf en uitzendbedrijf binnen één concern. Dit betekent dat dit bedrijf aan twee kanten geld verdient aan een re-integratietraject. De gemeente Breda betaalt een vast bedrag per re-integratietraject. Vervolgens stuurt Sagenn Re-integratie de cliënt door naar Sagenn Detachering en Uitzending waarbij de medewerker tegen een uurtarief wordt ingezet voor werkzaamheden binnen het eigen werkbedrijf of bij andere bedrijven. Op deze manier zijn nog meer bedrijven actief (USG Restart, Serin, Salto).
Uit gesprekken die we met diverse betrokkenen hebben gevoerd, blijkt dat Sagenn op dubieuze wijze declareert, mensen onder erbarmelijke omstandigheden laat werken, nauwelijks begeleiding biedt bij het vinden van een baan en onder valse voorwendselen contracten heeft afgesloten met de gemeente. Hierna volgt een opsomming om de werkwijze van Sagenn nader toe te lichten.
Facturatie
Elk re-integratietraject wordt vooraf gefactureerd. Als een cliënt op 1 april start in een traject ontvangt het re-integratiebedrijf direct het bedrag voor de periode 1 april tot 1 juli. Als iemand na een week al een baan heeft gevonden, wordt er geen eindafrekening opgemaakt. Het re-integratiebureau mag het volledige kwartaalbedrag houden. Als iemand aan het einde van het kwartaal een baan heeft gevonden wordt er alles aan gedaan om de startdatum even uit te stellen tot het begin van het nieuwe kwartaal. Op die manier kan nog het volledige kwartaalbedrag van het volgende kwartaal worden gefactureerd.
Detachering/uitzending
Cliënten worden regelmatig uitgeleend aan andere bedrijven. Een voorbeeld is de inzet van cliënten bij Valtrade BV te Gilze Rijen. Dit is een commercieel bedrijf dat in- en ompakwerkzaam-heden verricht. Cliënten werden ingehuurd door Valtrade tegen een tarief van 3 euro per uur. Het komt zelfs voor dat cliënten tegen een commercieel tarief worden ingezet als uitzendkracht bij bedrijven, voor 15 euro per uur. Dit geld verdwijnt rechtstreeks in de kas van Sagenn.
Werkfabriek
Bij de start van de samenwerking met Sagenn werden cliënten naar Dordrecht gestuurd om te werken. Reiskosten werden pas achteraf vergoed waardoor het voor veel cliënten onmogelijk was om naar Dordrecht te reizen. Vanwege de afstand was begeleiding door Sagenn minimaal, mensen werden aan hun lot overgelaten. Later werden mensen ingezet bij Valtrade in Rijen. Hier werd hartje winter gewerkt in een oude loods met kapotte ramen, zonder werkschoenen, zonder werkkleding, onder zeer slechte arbeidsomstandigheden. Na een jaar op deze manier te hebben ‘aangerommeld’ heeft Sagenn uiteindelijk een werkfabriek in Breda geopend.
Begeleiding
Cliënten worden nauwelijks begeleid naar een baan. Er zijn geen sollicitatietrainingen, geen hulp bij het zoeken naar vacatures, geen ondersteuning bij het schrijven van sollicitatiebrieven etc. De enige ondersteuning is het tewerkstellen van cliënten zodat ze weer in een ‘werkritme’ komen. Veruit de meeste cliënten die een baan vinden hebben dit zelfstandig gedaan, zonder hulp van Sagenn.
Sociale activering
Bij de aanbesteding van een traject op het gebied van sociale activering heeft Sagenn zich gepresenteerd voor een commissie van de gemeente Breda. Daarbij heeft men verklaard ruime ervaring te hebben in Breda met sociale activering. De betrokken medewerkers van Sagenn waren echter niet werkzaam in Breda maar in Dordrecht. Op het moment dat Sagenn de opdracht kreeg voor sociale activering moest in Breda nog gezocht worden naar personeel om dit traject te begeleiden.
Inburgeringtrajecten
In de groep inburgeraars die begeleid moest worden was geen enkele differentiatie. Universitair geschoolden zaten in een groep met analfabeten. Vanwege de diversiteit wordt niemand goed geholpen: voor de hogeropgeleiden is het tempo veel te traag, voor analfabeten veel te hoog.
Controle door gemeente
Er vindt nauwelijks controle door de gemeente plaats op de werkzaamheden van het re-integratiebedrijf. In het begin van het traject wordt een intakeverslag naar de casemanager gestuurd. Daarna volgen er geen verslagen meer, alleen één keer per kwartaal een actielijst. Hierop wordt summier aangegeven welke acties er hebben plaatsgevonden. Ook facturen worden niet inhoudelijk gecontroleerd maar standaard voldaan door de gemeente.
De SP is geschokt over de manier waarop er wordt omgegaan met mensen en gemeenschapsgelden als het gaat om re-integratietrajecten. We hebben daarom een aantal vragen aan het College.
Vragen:
1. Bent u op de hoogte van bovenstaande werkwijze van Sagenn? Zo ja, wat vindt u hiervan en wat gaat u er aan doen om dit te verbeteren? Zo nee, bent u bereid onderzoek te doen naar de beschreven werkwijze en op welke termijn kunnen wij hierover een rapportage verwachten?
2. Heeft de werkwijze van Sagenn gevolgen voor dit bedrijf? Gaat u bijvoorbeeld alsnog teveel betaalde gelden terugvorderen of Sagenn uitsluiten bij een volgende aanbestedingsronde? Zo ja, welke maatregelen gaat u nemen tegen Sagenn? Zo nee, waarom neemt u geen maatregelen?
3. Hoeveel geld heeft de gemeente Breda sinds 2002 uitgegeven aan re-integratietrajecten? Hoeveel cliënten hebben hier een vaste baan aan overgehouden, dus langer dan zes maanden? Hoeveel mensen zijn weer teruggestroomd in een uitkeringssituatie?
4. Binnenkort is er weer een nieuwe aanbestedingsronde voor re-integratietrajecten. Heeft u de ‘oude’ re-integratietrajecten geëvalueerd? Zijn er uit die evaluatie zaken gekomen waarmee u in de nieuwe aanbestedingsronde rekening gaat houden? Zijn er bedrijven, zoals Sagenn, die niet meer in aanmerking komen voor de nieuwe aanbestedingsronde?
5. Bent u bereid onderzoek te doen naar het zelf verrichten van re-integratietrajecten en het hiervoor opzetten van een gespecialiseerde afdeling binnen de gemeente. Dit kan bekostigd worden uit de gelden die anders zouden worden uitgegeven aan het inschakelen van een commercieel re-integratiebedrijf. Zo ja, wanneer kunnen we de uitkomst van dit onderzoek en een voorstel verwachten? Zo nee, waarom niet?