Een kijkje in Het IJ
Woensdag 28 juli 11 uur meldden Patrick van Lunteren, Michel Spekkers en ik ons bij de poort van de dak&thuislozen opvang “Het IJ� aan de Slingerweg, niet ver van het station.

De aankomst werd argwanend gevolgd door een groep mannen dat voor de deur hing, vermoedelijk drugsdealers. Niets aan de hand, we zien er toch niet echt uit als recherche. Aan de andere kant een warm onthaal door de dakloze Hans. “Of we die van de SP waren, mooi, of we dan maar eerst even met hem een babbeltje wilde maken.� De directie zat boven al klaar met de koffie dus dat ging even niet, Ik zou later die ochtend nog telefoonnummers uitwisselen. Reden van ons bezoek is een lijst met nieuwe huisregels die volgens een aantal regelmatige bezoekers van het IJ mensonwaardig zijn en zelfs de mensenrechten schaden. Is dat zo?

Even over het IJ. Het IJ is onderdeel van de stichting maatschappelijke opvang Breda (SMO). Het IJ heeft een regionale functie en vangt alle dak- en thuislozen op uit heel West-Brabant. Jaarlijks zijn er zo’n 500 unieke bezoekers op het IJ. Met 40 slaapplaatsen per nacht (In de winter 60). Daarnaast weten ze dat er nog ongeveer 70 tot 80 mensen (waaronder ook jongeren) in de stad Breda zwerven. Die komen niet naar het IJ uit vrees ten prooi te vallen aan de dealers. Een straatwerker is dagelijks naar ze op zoek om een oogje in het zijl te houden. Ook melden zich sinds de kredietcrisis steeds meer gezinnen bij het IJ die de eindjes niet meer aan elkaar geknoopt krijgen. Ze zijn uit het huis gezet door de deurwaarde en hebben een slaapplek nodig.

De directrice en de locatiemanager maakten grote indruk op ons. Twee sterk bevlogen vrouwen die hun werk met passie en liefde uitvoeren. Elke dag weer proberen ze met hun team van medewerkers de dak- en thuislozen een veilig en plezierig onderkomen te bieden. En als het even lukt onder al die lagen van ellende iets positiefs bij de mensen te vinden. Een aanknopingspunt om uit de neerwaartse spiraal langs drugsgebruik, geen familie, geen vrienden, slapen onder de bruggen, bedelen, psychoses, alcoholgebruik enzovoorts te komen. Allemaal in de hoop de mens achter de dak – of thuisloze weer enig uitzicht op een terugkeer in de maatschappij te bieden.

De opvang lukt steeds beter. Bij haar komst in 2004 trof de directrice Jansen een anarchistische puinhoop aan waar de dak en thuislozen het voor het zeggen hadden. Daar moest flink de bezem door. Als die dak en thuislozen echte geholpen moeten worden dan moest het anders. De dealers zijn de deur uit gewerkt en bewakers zijn aangenomen. Vervolgens zijn in de loop van tijd de huisregels aangescherpt. Zo ook afgelopen maand. Doel is steeds meer structuur en orde te scheppen in het leven van de dak- en thuislozen. Het zijn huisregels. Niemand hoeft zich er aan te houden als hij of zij dat niet wil. Maar dan moet diegene wel de deur uit. Zo simpel is het. Ze schenden de rechten van de mens niet. Ze stellen wel regels om het verblijf op het IJ veilig en plezierig te maken.

Daar vindt ook de SP niets mis mee want is het dan zo erg om schoongewassen, met pyjama aan naar bed te gaan? Nee. Mag je er dan niet meer uit, naar buiten? Jawel. Alleen kom je dan tot de volgende ochtend niet meer binnen. Vrij logisch want als ze alle 40 twee keer per nacht naar buiten gaan om een biertje of een snuif te nemen komt dat slapen er niet van natuurlijk.

De huisregels passen in het nieuwe beleid. Daar waar tot voor kort de doelstelling was het aanbieden van bed, bad en brood is een nieuwe weg ingeslagen. Het IJ moet de eerste stap zijn op weg naar terugkeer in de maatschappij. De bezoekers worden zonder dwang langzaam uit hun isolement gehaald en geactiveerd, persoonlijk maar ook in collectief. Ze krijgen vertrouwen en weer enig structuur in het leven.

Een mooi voorbeeld is het zwerfvuilproject. De vaste bezoekers van het IJ hebben gezamenlijk een bootje aangeschaft en opgeknapt. Daarmee halen ze nu het zwerfvuil uit de singels. Dat is prachtig toch. Ze doen dat ook op straten en in de wijken. Ze hebben even wat anders aan hun hoofd dan de drugs , de drank en de verveling. En het is nog fijn voor de wijkbewoners ook.

Goed werk dus.

Het IJ vreest wel de komende bezuinigingsronde. Die kan dat goede werk wel eens behoorlijk in de weg staan. Ze zijn al een miljoen kwijt in de afgelopen 4 jaar. Daar zullen we als SP goed op letten.

Ik zal zelf binnenkort een dag meelopen op het IJ om de sfeer nog beter te proeven. Dan hoort u vast meer ins en outs van het IJ.

Maurice Spapens
Raadslid SP